๑. ชื่อองค์ความรู้ การขับเคลื่อนกิจกรรมสร้างความยั่งยืนหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง
๒.
ชื่อเจ้าของความรู้ นางดวงใจ พยัพเดช
๓.
หมวดองค์ความรู้ที่บ่งชี้ หมวดที่ ๒
เทคนิคการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง
๔.
ที่มาและความสำคัญในการจัดทำองค์ความรู้
กรมการพัฒนาชุมชน เป็นหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
เนื่องจากกระบวนการพัฒนาชุมชนมีความสอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คือ
ปฏิบัติงานตามหลัก
ความพอประมาณ ความมีเหตุผล สร้างภูมิคุ้มกันที่ดี ด้วยการใช้ความรู้ ความชอบธรรม
และคุณธรรม ทำให้ชุมชนพึ่งตนเองบนความพอเพียง โดยสร้างกระบวนการพัฒนาชุมชนในหมู่บ้านด้วยหลัก “การพึ่งตนเอง”
เพื่อแก้ไขปัญหาและพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้วยการจัดระบบการบริหารจัดการชุมชน
และการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน ให้เกิดความเข้มแข็ง ให้ประชาชนเกิดความตระหนักในการปรับเปลี่ยนการใช้ชีวิต
และการพัฒนาหมู่บ้านที่สมดุลสอดคล้องตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
๕.
ปัญหาที่พบและแนวทางการแก้ไขปัญหา
๑. การทำงานจะประสบความสำเร็จต้องดำเนินการสอดคล้องหรือจังหวะในการดำเนินวิถีชีวิต
ของชุมชน
การเข้าไปดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ในชุมชน ต้องดูว่าชุมชนมีภารกิจอะไรอยู่ เช่น เป็นฤดูทำนา
ทำไร่ หรือว่างช่วงไหน
จึงจะทำให้กิจกรรมประสบความสำเร็จ
๒. การสร้างความเป็นกันเองหรือสร้างความคุ้นเคย
โดยเฉพาะผู้นำจะทำให้เกิดการยอมรับและ
นำไปสู่ความร่วมมือในการทำงาน
๓. การศึกษาดูงานหมู่บ้านที่ประสบความสำเร็จ
เป็นการกระตุ้นทำให้ชุมชนเกิดแรงบันดาลใจ
สู่การลงมือปฏิบัติ
๔. ความต่อเนื่องในการทำงานเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้การทำงานประสบความสำเร็จ
๖. ประโยชน์ขององค์ความรู้
“ ชุมชน จะเข้มแข็งได้ ต้องเกิดจากรากฐานของ
ความร่วมมือ ร่วมใจ ของคนในชุมชน ” เกิดจากความสามัคคีของคนในหมู่บ้าน/ชุมชน
การช่วยเหลือซึ่งกันและกันในการทำงาน ต้องแยกให้ออกระหว่างเรื่องส่วนตัว หรือเรื่องส่วนรวม เรื่องไหนสำคัญกว่ากัน ถ้าแยกได้ความสามัคคีก็จะเกิดขึ้นกับคนในหมู่บ้าน การทำงานอะไรก็จะประสบผลสำเร็จตามวัตถุประสงค์ และต้องตั้งอยู่บนพื้นฐานของความเข้าใจซึ่งกันและกัน
การมีส่วนร่วมในการวางแผนแก้ไขปัญหาร่วมกันของทุกองค์กร
เวทีประชาคมเป็นส่วนสำคัญที่ก่อให้เกิดการเรียนรู้
และการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ร่วมกันอย่างเป็นเจ้าของ เกิดความผูกพัน และมีความสำนึกรับผิดชอบในการดูแล
และอนุรักษ์ชุมชนด้วยตนเอง นอกจากนี้ชุมชนมีการแบ่งปันเอื้ออาทรช่วยเหลือซึ่งกันและกัน มีการรวมกลุ่มแบ่งปันผลประโยชน์ร่วมกัน
-
การสร้างทีมงาน เป็นสิ่งสำคัญมากในการทำงานให้ประสบผลสำเร็จ เพราะการทำงานพัฒนาชุมชนเป็นงานที่ใช้หลัก "การมีส่วนร่วม" ในทุกระดับภาคส่วน ทั้งจากภาครัฐ องค์กร ภาคประชาชน เพื่อให้การขับเคลื่อนหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงประสบความสำเร็จและพึ่งตนเองได้
-
ผู้นำชุมชนมีศักยภาพ มีภาวะผู้นำ
มีความเสียสละ มีการบริหารจัดการหมู่บ้านที่ดี
มีความเข้มแข็ง มีความพร้อม มีความสามัคคี ในการเข้าร่วมการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ
และขยายผลครัวเรือนต้นแบบให้ครอบคลุมทั่วทุกครัวเรือนในระดับหมู่บ้าน
๗. เทคนิคในการปฏิบัติงาน
ดำเนินการขับเคลื่อนการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง โดย
๑)
สัมมนาการเรียนรู้วิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียง
จัดสัมมนาการเรียนรู้วิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียง
แก่ผู้แทนครอบครัวพัฒนา
(อย่างน้อย ๓๐ ครัวเรือน)
โดยมุ่งเน้นการปรับกรอบแนวความคิด/กระบวนการทางความคิด
(Mindset) เพื่อให้ครัวเรือนเป้าหมายตระหนักถึงความสำคัญของการน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปสู่การปฏิบัติ
และส่งเสริม/สนับสนุนการขับเคลื่อนกิจกรรมน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปสู่การปฏิบัติ
ของครอบครัวพัฒนาเป้าหมาย
๒) สร้างเสริมประสบการณ์การพัฒนาวิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียงจากแหล่งเรียนรู้ต้นแบบ
โดย
นำผู้แทนครอบครัวพัฒนาศึกษาดูงานประสบการณ์การพัฒนาวิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียงจากแหล่งเรียนรู้ต้นแบบ
(บ้านพี่)
และส่งเสริม/สนับสนุนให้ครอบครัวพัฒนาได้สรุปผลการเรียนรู้
แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และวางแผนนำองค์ความรู้ไปสู่การปฏิบัติในระดับบุคคล
ครัวเรือน และชุมชนต่อไป
๓) ส่งเสริมการจัดทำแผนชีวิตและแผนชุมชน ด้วยการวิเคราะห์ข้อมูลของครัวเรือน เพื่อทำแผนชีวิตครัวเรือน วิเคราะห์ข้อมูลชุมชน
เพื่อจัดทำหรือทบทวน/ปรับแผนชุมชน
เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการกำหนดทิศทางการพัฒนาหมู่บ้าน โดยดำเนินการดังนี้
๓.๑)
ประเมินเพื่อตรวจสอบสภาพของหมู่บ้านตามเกณฑ์ประเมินหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ
ของกระทรวงมหาดไทย (๔ ด้าน ๒๓ ตัวชี้วัด)
นำผลจากการประเมินมาใช้เป็นข้อมูลในการวางแผนพัฒนาเพื่อแก้ไขปัญหาที่ทำให้ผ่านตัวชี้วัด หรือพัฒนาให้ดีขึ้น
๓.๒) ประเมินความ “อยู่เย็น เป็นสุข” หรือความสุขมวลรวมของหมู่บ้าน (Gross Village
Happiness)
นำไปใช้เป็นข้อมูลในการวางแผนพัฒนาเพื่อแก้ไขปัญหาที่ทำให้มีความสุขน้อย หรือพัฒนาให้ดีขึ้น ๓.๓)
ส่งเสริมการจัดทำแผนชีวิตและแผนชุมชน และส่งเสริม/สนับสนุนให้หมู่บ้านวางแผนเพื่อกำหนดกิจกรรมขับเคลื่อนการพัฒนาวิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียง
ที่สอดคล้องกับผลการประเมิน ๔ ด้าน ๒๓ ตัวชี้วัด และผลประเมินความ “อยู่เย็น
เป็นสุข”
หรือความสุขมวลรวมของหมู่บ้าน/ชุมชน ครั้งที่ ๑
๔) การขับเคลื่อนกิจกรรมพัฒนาวิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียง ด้วยการส่งเสริม/สนับสนุนให้หมู่บ้านนำผลจากการส่งเสริมการจัดทำแผนชีวิต
และแผนชุมชน มาเป็นข้อมูลในการวางแผนพัฒนา เพื่อแก้ไขปัญหาหรือพัฒนาให้ดีขึ้น โดยมุ่งเน้นการพึ่งตนเอง
หมู่บ้านสามารถดำเนินการได้เอง หรือประสานความร่วมมือจากหน่วยงานภายนอกเป็นลำดับแรกก่อน และส่งเสริม/สนับสนุนให้หมู่บ้านคัดเลือกกิจกรรม
ที่ได้จากการสังเคราะห์ข้อมูลในเบื้องต้น
มาสู่การกำหนดกิจกรรมการพัฒนาเพื่อแก้ไขปัญหาหรือพัฒนา
ที่หมู่บ้านสามารถดำเนินการได้เอง
โดยมุ่งเน้นการพัฒนาให้สอดคล้องตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นหลัก และสนับสนุนให้มีคณะทำงานระดับตำบล
และระดับอำเภอ เพื่อลงพื้นที่ติดตามเยี่ยมเยียนให้กำลังใจ
พร้อมกระตุ้นการพัฒนาครอบครัวตามปณิธานที่กำหนด
และติดตามกิจกรรมพัฒนาวิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียง
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น