KM : พิธีกรที่ดีควรทำอย่างไร โดยนางจุลจิรา นาคสนิท

 พิธีกรที่ดี...ควรทำอย่างไร..?

เกริ่นนำ....

“ การเป็นนักพัฒนาชุมชนนั้น บทบาทสำคัญอีกหนึ่งอย่างหนึ่งที่เราต้องปฏิบัติโดยไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ก็คือ การเป็นพิธีกร ไม่ว่าจะเป็นพิธีรับเชิญ  พิธีกรจำเป็น พิธีกรแก้ขัด อะไรก็แล้วแต่ ซึ่งในบางคนก็สามารถทำได้  หรือพอทำได้ หรืออาจจะทำได้ดี  แต่ในบางคนก็อาจจะทำไม่ได้เลย บางคนถึงขนาดกลัวด้วยซ้ำไป แต่ความเป็นจริงแล้วอาชีพของนักพัฒนา หรือพัฒนากร ข้าพเจ้าคิดว่าสิ่งสำคัญที่สุดก็คือ ความสามารถในการพูด ต้องพูดได้ พูดเป็น พูดให้คนฟังเข้าใจ และต้องมีการศึกษาวิธีการพูดให้ถูกต้อง ”

เรื่องมีอยู่ว่า....    

จากข้อความดังกล่าวข้างต้น หากเราได้รับมอบหมายให้ได้รับหน้าที่เป็นพิธีกรงานใดงานหนึ่ง เราจึงมีความจำเป็นที่จะต้องได้มีการศึกษาถึงการเป็นพิธีกรที่ดูดี มีความรู้ความสามารถ ถูกต้องตามบทบาทหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายให้ดีที่สุด  พิธีกร คือ ผู้ดำเนินการในพิธีต่าง ๆ เป็นบุคคลที่ทำหน้าที่กำกับ/นำ/ อำนวยการ ให้กิจกรรมรายการหรือพิธีการต่าง ๆ ดำเนินการไปให้แล้วเสร็จเรียบร้อยตามวัตถุประสงค์และกำหนดการที่วางไว้

Q เป็นผู้ให้ข้อมูล โดยอย่างน้อยจะต้องมี ขบวนการตามลำดับ  เช่น   แจ้งกำหนดการ 

แจ้งรายละเอียดของรายการ  แนะนำผู้พูด  ผู้แสดง  ผู้ดำเนินการอภิปรายและอื่น ๆ
Q เป็นผู้เริ่มกิจกรรม เช่น กล่าวทักทาย ต้อนรับเชิญเข้าสู่งาน เชิญเข้าสู่พิธี ดำเนินรายการต่าง ๆ  ตลอดจนเชิญ เปิดงาน – ปิดงาน

Q เป็นผู้เชื่อมโยงกิจกรรมต่าง ๆ เช่น กล่าวเชื่อมโยงเหตุการณ์ตามลำดับ  แจ้งให้ทราบเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงกำหนดการ แจ้งขอความร่วมมือ  กล่าวเชิญชวนให้ติดตาม  เป็นผู้ส่งเสริมจุดเด่นให้งานหรือกิจกรรมและบุคคลสำคัญในงาน 

Q เป็นผู้ที่สร้างสีสัน บรรยากาศของงาน เช่น  ให้ข้อมูลที่น่าสนใจเพิ่มเติมเป็นระยะ  มีมุขขำ มุขตลกขึ้นเป็นระยะ ๆ

Q เป็นผู้เสริมสร้างความสมานฉันท์ในงาน เช่น กล่าวละลายพฤติกรรม  กล่าวจูงใจให้รู้รักสามัคคี

Q เป็นผู้เติมช่องว่างและแก้ปัญหาเฉพาะหน้าในงานพิธีต่าง ๆ  เช่น  กล่าวชี้แจงกรณีบุคคลสำคัญ  

ไม่สามารถมาช่วยงานพิธีต่าง ๆ ได้  กล่าวสร้างความเข้าใจกรณีต้องเปลี่ยนแปลงกำหนดการ

 ดังนั้น บุคคลที่จะเป็นพิธีกรที่ดีมีความสามารถจะต้องมีการฝึกฝนเรียนรู้ในหลักการ กลยุทธ์ในการพูดคุย ตลอดจนการเตรียมความพร้อมและเตรียมตัวในการทำหน้าที่ เช่น    

• เตรียมตัวให้พร้อม               • ซ้อมให้ดี                          • ท่าทีให้สง่า
          • หน้าตาให้สุขุม                             • ทักที่ประชุมอย่าวกวน          • เริ่มต้นให้โน้มน้าว
          • เรื่องราวให้กระชับ               • จับตาที่ผู้ฟัง                      • เสียงดังให้พอดี
          • อย่าให้มีเอ้ออ้า                   • ยิ้มแย้มแจ่มใสตลอดเวลาที่พูด

          ในการทำหน้าที่พิธีกรนั้น จะมี  2 แบบด้วยกัน  คือ
          P แบบรู้ตัวก่อนและจะต้องเตรียมตัว  (พิธีกรรับเชิญ)
          M แบบไม่รู้ตัวมาก่อน จะต้องไปใช้ปฏิภาณ ไหวพริบทุกคนทำได้  (พิธีกรจำเป็น)

การเตรียมตัวในการทำหน้าที่พิธีกร  จะต้องมีการเตรียมตัวในการทำหน้าที่ ดังนี้
          @ ศึกษาข้อมูล/วิเคราะห์สถานการณ์ ผู้นำ ผู้ชม โอกาส วัตถุประสงค์ของงานพิธี รายการที่กำหนดไว้ เพื่อทราบความมุ่งหมายของการทำหน้าที่
          @ เตรียมเนื้อหาและคำพูด เริ่มต้นอย่างไร.. ? มุขตลก J ขำขัน แทรกอย่างไร คำคม ลูกเล่น จุดเด่นที่ควรกล่าวถึง ต้องเตรียมค้นคว้าศึกษาจากศูนย์ข้อมูลมาให้พร้อม
          @ ตรวจสอบความเหมาะสม ของบทความที่เตรียมมาว่าเหมาะสมกับเวลาหรือไม่
          @ ต้องมีการฝึกซ้อมไม่ว่าจะซ้อมหลอกหรือซ้อมจริง  
          @ ศึกษาสถานที่จัดงานหรือพิธีที่กำหนดไว้ล่วงหน้า
          @ เตรียมเสื้อผ้าและชุดการแต่งกาย อย่างเหมาะสมกับกิจกรรม พร้อมดูแลตั้งแต่ หัวจรดเท้า

ข้อควรปฏิบัติ  ในการทำหน้าที่ของพิธีกร คือ
          •  ทำจิตให้แจ่มใส                 •  ไปถึงก่อนเวลา        •  อุ่นเครื่องแก้ประหม่า
          •  ทำหน้าที่สุดฝีมือ                •  เลื่องลือผลงาน
ข้อพึงระวัง สำหรับการทำหน้าที่เป็นพิธีกร

          •  ต้องมีบุคลิกดูดี                  •  ต้องรักษาเวลา

          •  ต้องแสดงออกอย่างสุภาพและให้เกียรติ ร่าเริงแจ่มใส ให้ความเป็นกันเอง
          •  ต้องมีการประสานงานด้านข้อมูล และพร้อมเผชิญปัญหาโดยไม่หงุดหงิด
          •  ต้องใช้ภาษาให้ถูกต้องชัดเจนให้ชวนฟัง น่าติดตาม
          •  ต้องเสริมจุดเด่นของคนอื่นไม่ใช่ของตนเอง
          •  สร้างความประทับใจ ด้านสุภาษิต หรือคำคม

“ มาถึงตรงนี้เป็นอย่างไรกันบ้าง อ่านแล้วก็ไม่ยากเกินไป..สำหรับคนที่รักจะทำ อยากจะเสริมเพิ่มเติมอีกนิดก็คือว่า เป็นไปได้อยากให้นักพัฒนาชุมชนเราได้มีการฝึกฝนเตรียมความพร้อมอยู่สม่ำเสมอ ไม่ว่าจะได้เป็นพิธีกรรับเชิญหรือจำเป็นก็ตามหากเรามีความพร้อมอยู่ในตัวเราแล้ว...เราก็สามารถดำเนินรายการนั้นได้อย่างดี แต่ถ้าไม่ได้รับเชิญก็ไม่เป็นไร คิดว่าเป็นการเพิ่มพูนความรู้ ความชำนาญ อีกประเด็นที่อยากเพิ่มเติม    ก็คือ ควรจะมีเพลงหรือเกมฝึกสมองเล็ก ๆ น้อย ๆ เพื่อคั้นเวลาหรือระหว่างรอความพร้อม และสามารถเป็นการสร้างความสนุกสนาน กระตุ้นเร้าเข้าสู่การดำเนินรายการได้อย่างดีที่เดียว

            ผลงานของ....   จุลจิรา  นาคสนิท

                                    นักวิชาการพัฒนาชุมชนชำนาญการ                   สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอพยุหะคีรี  จังหวัดนครสวรรค์