วันจันทร์ที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2559

KM : การพัฒนาแหล่งเรียนรู้หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงให้เข้มแข็ง โดย ปิยะพรรณ ทรงสุรางค์

            กรมการพัฒนาชุมชนได้ด าเนินงาน โครงการหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง  “อยู่เย็น เป็นสุข” เพื่อส่งเสริมให้ ประชาชนน าหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการด ารงชีวิตและเป็นเป้าหมาย
ของการพัฒนาหมู่บ้าน โดยจัด กระบวนการเรียนรู้เพื่อให้ประชาชนในหมู่บ้านได้ใช้ความรู้ ความเข้าใจและประสบการณ์ และน าแนวทางการปฏิบัติตาม หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มาใช้ในการพัฒนาหมู่บ้านเพื่อให้เป็นหมู่บ้านต้นแบบ การพัฒนาตามแนวคิดเศรษฐกิจ พอเพียงที่มีความพร้อมในการถ่ายทอดความรู้ ประสบการณ์ เป็นต้นแบบในการเรียนรู้ให้กับหมู่บ้านอื่นที่จะใช้เป็นแหล่ง เรียนรู้  ในการพัฒนาตนเองให้เข้มแข็ง    แนวความคิด การส่งเสริมให้ชุมชนมีความสามารถในการสร้างระบบการบริหารจัดการชุมชนให้เข้มแข็ง ภายใต้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงจะต้องเริ่มต้นจากการพัฒนาศักยภาพของผู้น าชุมชน  การมีส่วนร่วมของคนในชุมชน  ที่มีความเข้าใจความรู้และมีแนวทางการพัฒนาชุมชนของตนเองเป็นไปในแนวทางเดียวกัน ด้วยการวิเคราะห์ศักยภาพ ของชุมชน  สามารถวางแผนและหาแนวทางการแก้ไขปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ ก าหนดแนวทางการพัฒนาหมู่บ้านที่ เป็นต้นแบบได้ จึงก าหนดแผนขับเคลื่อนกิจกรรมในหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ปี 2558 บ้านธารทหาร หมู่ที่ 3 ต าบลธารทหาร อ าเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์ โดยการก าหนดฐานการเรียนรู้ จ านวน  6  ฐาน ดังนี้ ฐานที่ ๑ ฐาน การเรียนรู้เรื่องน้ าหมักชีวภาพ ๒ ฐานการเรียนรู้ท าปุ๋ยหมัก ๓.ฐานการการปั้นรูปเหมือน   ๔.ฐานการเรียนรู้การปลูก ผักหวาน ๕. ฐานเรียนรู้การปลูกเมลอน ๖.ฐานการเรียนรู้การจัดท าคุ้มบ้าน โดยเน้นหลักการพัฒนาชุมชน “การมีส่วน ร่วมของชุมชน” ส่งเสริมให้ผู้น าชุมชนเป็นแกนน าในการ “บริหารจัดการชุมชน” ส่งเสริมให้พัฒนากรเป็นวิทยา กระบวนการและผู้เอื้ออ านวย การบูรณาการการท างานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสรุปจัดทีมสนับสนุนชุมชนอย่างต่อเนื่อง  เพื่อให้ความรู้ ค าแนะน า ติดตามความก้าวหน้า และปัญหาอุปสรรค พร้อมหาแนวทางแก้ไข โดยการบูรณาการท างาน อย่างเป็นทีม  ประกอบด้วย คณะกรรมการ ศอช.ต ผู้น า อช.และ อช. ที่อยู่ในหมู่บ้าน เจ้าหน้า อบต และทีมปฏิบัติการ ต าบล คณะท างานขับเคลื่อนปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงระดับอ าเภอ ถอดบทเรียนการด าเนินงานที่ผ่านมาแลกเปลี่ยน เรียนรู้ร่วมกัน เพื่อก าหนดแนวทางการบริหารจัดการชุมชมที่เข้มแข็ง และพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้ศึกษาดูงาน จัดเวทีสรุป บทเรียนและน าเสนอต่อสมาชิกในชุมชน สุดท้ายให้มีการประชาสัมพันธ์ในทุกรูปแบบ เช่น การประชุมประจ าเดือนก านัน ผู้ใหญ่บ้าน เว็บไซต์ของจังหวัด OA    ในรอบปีที่ผ่านมาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบบ้านธารทหาร เป็นหมู่บ้านที่ ได้รับการคัดเลือกจากอ าเภอหนองบัวเข้ารับการคัดสรรหมู่บ้าน “อยู่เย็น เป็นสุข” จังหวัดนครสวรรค์ ประจ าปี 2559  และเป็นที่รู้จักของชุมชนอื่นๆ ถือได้ว่าเป็นการพัฒนาแหล่งเรียนรู้จากหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงให้เป็นศูนย์เรียนรู้ของ ชุมชนได้ในระดับหนึ่ง สามารถสร้างระบบการบริหารจัดการหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงให้เป็นระบบ ชุมชนเข้มแข็ง ขั้นตอนการดา เนนิงาน 1. ประชุมสร้างความเข้าใจแก่เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชนในการสร้างทีมบูรณาการการบริหารจัดการชุมชนเพื่อเป็น     กลไกในการขับเคลื่อน และมอบหมายให้พัฒนากรที่รับผิดชอบต าบลเป็นเลขานุการทีมงาน และคัดเลือก ทีมงานที่เป็นผู้น าชุมชน กลุ่ม/องค์กร ปราชญ์ชาวบ้าน และภาคีพัฒนาในพื้นที่ต าบลด าเนินการ 2. ประชุมสร้างความเข้าใจทีมงานบูรณาการจัดการชุมชนและจัดท าแผนปฏิบัติการ (Action plan) ในการท างาน ของแต่ละทีมงาน 3. คณะกรรมการบริหารงานอ าเภอ (กบอ.) เพิ่มศักยภาพและสนับสนุนการท างานของทีม ดังนี้   3.1 พัฒนาทีมงานขับเคลื่อน สนับสนุนความรู้ เทคนิคการท างาน กระบวนการพัฒนาชุมชน การบริหาร  จัดการชุมชน องค์ความรู้ใหม่   3.2 สนับสนุนวัสดุ - อุปกรณ์ เครื่องมือในการท างาน เช่น แนวทาง เอกสาร/คู่มือในการปฏิบัติงาน
  3.3 งบประมาณ – โครงการ โดยบูรณาการการท างานร่วมกับภาคีพัฒนา ทั้งด้านงบประมาณ กิจกรรม  โครงการ และขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  3.4 จัดเวทีแลกเปลี่ยนเดือนละ 1 ครั้ง เพื่อติดตามผลการด าเนินงาน รับทราบปัญหา อุปสรรคในการท างาน  และปรบปรุงวิธีการท างานตามบริบทของพื้นที่  3.5 ประเมินผลการปฏิบัติงานของทีม และสรุปผลน าเสนอต่อ กบอ.  3.6 ยกย่องเชิดชูเกียรติหมู่บ้าน  จัดการความรู้ในการท างาน ประชาสัมพันธ์ และเผยแพร่ให้ผู้สนใจได้เข้าไป ศึกษาดูงาน      4.  การด าเนินงาน 1. ขั้นการเตรียมการ -ประชุมเจ้าหน้าที่สร้างความเข้าใจ/ก าหนดแผนงาน/กิจกรรม -แต่งตั้งคณะท างานฯ อ./ต./ม. -ประชุมบูรณาการด้านการมีส่วนร่วม -ประสานแผนงาน/โครงการ  2. ขั้นตอนด าเนินการ -ด าเนินการตามแผนปฏิบัติการฯ -ประชุมชี้แจงในหมู่บ้านแก่ ตัวแทนครัวเรือน/ผู้น าชุมชน/กลุ่ม/องค์กร/เครือข่าย/จนท.พช -ด าเนินการขับเคลื่อนตามกิจกรรมตามฐาน   6 ฐาน โดย     1. ส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้แก่ชุมชน “การบริหารจัดการชุมชน”    ๒. ส่งเสริมบทบาทพัฒนากรให้เป็น “วิทยากรกระบวนการ”    ๓. ส่งเสริมการบูรณาการการท างานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง -จัดทีมสนับสนุนชุมชนอย่างต่อเนื่อง -จัดเวทีสรุปผลการด าเนิน/ถอดบทเรียน 3. ขั้นตอนการติดตาม/รายงานผล  -จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ คร.เป้าหมาย/กลุ่มองค์กร ผู้น าชุมชน ในหมู่บ้าน                       -อ าเภอ จัดทีมติดตาม/รายงานผล 4.ขั้นตอนการประเมินผล/จัดสรรสิ่งจูงใจ -ประเมินความ “อยู่เย็น เป็นสุข” -คัดเลือกเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบอ าเภอ -คัดเลือกส่งเสริมเข้าประกวดหมู่บ้านฯเชดิชูเกียรติ  ประโยชนท์ี่ไดร้บั 1. เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชนเกิดทักษะการท างานเชิงระบบ  2. สร้างจิตส านึกให้ประชาชนและชุมชนเกิดการตื่นตัวในการพัฒนาชุมชนอย่างต่อเนื่องและเชิงรุก 3. ชุมชนเข้มแข็งด้วยระบบการบริหารจัดการชุมชนที่มีประสิทธิภาพ 4. มีหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบที่เป็นแหล่งเรียนรู้ และมีรายได้จากการท่องเที่ยวในรูปแบบทัศนะ ศึกษาดูงานของหมู่บ้านและชุมชนอื่น ปจัจยัทสี่่งผลใหป้ระสบความสา เร็จ   ๑ การมีส่วนร่วมของชุมชน ประชาชนรู้ความเข้าใจในการด าเนินงานตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เกิด จิตส านึกและความเชื่อมั่นในการพึ่งตนเอง   ๒ ผู้น าชุมชน แกนน ากลุ่ม/องค์กรในการพัฒนาให้มีความรู้ความเข้าใจในการบริหารจัดการชุมชนอย่างมี ประสิทธิภาพ และสร้างภาวะผู้น า
        ๓ การบริหารจัดการแบบบูรณาการการท างานกับภาคีการพัฒนา  สามารถประสานงาน ประสานกิจกรรมและ ประสานการปฏิบัติได้ดี   ๔ การเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจการคิดเชิงระบบและการเป็นนักจัดการชุมชนของเจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชน
ข้อจ ากดั  1.การสร้างความเข้าใจ/การท าแผนชีวิตในการน าหลักของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้และปฏิบัติใน ครอบครัวอย่างจริงจัง  ๒.การสร้างและพัฒนาผู้น าชุมชน แกนน ากลุ่ม/องค์กรให้สามารถเป็นนักบริหารจัดการชุมชนได้อย่างมี ประสิทธิภาพต้องได้รับการฝึกทักษะและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง  ๓ เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชนขาดกระบวนการด าเนินงานอย่างเป็นระบบ  ๔ การประสานงานและการปฏิบัติตามแผนงานของภาคีการพัฒนาและทีมสนับสนุนไม่เป็นไปตามแผนปฏิบัติ เท่าที่ควร

เจ้าขององคค์วามรู้ : นางสาวปิยะพรรณ ทรงสุรางค์  นักวิชาการพัฒนาชุมชนช านาญการ

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น