1. ชื่อองค์ความรู้ การพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบสู่ความ
“มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน”
2. ชื่อเจ้าของความรู้ นางชนัษฎา
เกิดปาน
3.
องค์ความรู้ที่บ่งชี้ (เลือกได้จำนวน 1 หมวด)
o หมวดที่ 1
เทคนิคการสร้างและพัฒนาผู้นำในการขับเคลื่อนสัมมาชีพชุมชน
R หมวดที่ 2
เทคนิคการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง
o หมวดที่ 3 เทคนิคการแก้ไขปัญหาความยากจน
o หมวดที่ 4 เทคนิคการเพิ่มศักยภาพผู้ผลิต
ผู้ประกอบการหนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP)
สู่การพัฒนายกระดับมาตรฐานผลิตภัณฑ์
o หมวดที่ 5
เทคนิคการส่งเสริมช่องทางการตลาดหนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP)
o หมวดที่ 6 เทคนิคการเชื่อมโยงเส้นทางการท่องเที่ยว
OTOP นวัตวิถี
o หมวดที่ 7
เทคนิคการส่งเสริมกองทุนชุมชนให้เกิดการบริหารงานตามหลักธรรมาภิบาล
o หมวดที่ 8
เทคนิคการเสริมสร้างองค์กรให้มีสมรรถนะสูง (เป็นบุคลากรทันสมัย พัฒนาองค์กร)
4.
ที่มาและความสำคัญในการจัดทำองค์ความรู้ (อธิบายโดยละเอียด) (คะแนนเต็ม 20 คะแนน)
ยุทธศาสตร์กรมการพัฒนาชุมชน พ.ศ.๒๕๖๐-๒๕๖๔
กำหนดวิสัยทัศน์ “เศรษฐกิจฐานรากมั่นคง ชุมชนพึ่งตนเองได้ ภายในปี ๒๕๖๔” โดยมีเป้าหมายร้อยละ ๘๐
ของครัวเรือนในหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง ๒๓,๕๘๙ หมู่บ้าน มีรายได้สูงกว่าเกณฑ์ความจำเป็นพื้นฐาน (จปฐ.) Gross Village Happiness (GVH) มีค่าเฉลี่ยสูง และเศรษฐกิจฐานรากแข็งแกร่ง
การพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ มีกิจกรรมการดำเนินงาน ดังนี้
4.1
การอบรมแกนนำพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง
4.2
สัมมนาการเรียนรู้วิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียง
4.3
สร้างเสริมประสบการณ์พัฒนาวิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียงจากแหล่งเรียนรู้ต้นแบบ
4.4
ส่งเสริมการจัดทำแผนชีวิตแผนชุมชน
4.5
การขับเคลื่อนกิจกรรมพัฒนาวิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียง
4.6
การพัฒนาศูนย์เรียนรู้และขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
4.7
ถอดบทเรียนและประเมินผลการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง
5.
ปัญหาที่พบและแนวทางการแก้ไขปัญหา (อธิบายโดยละเอียด) (คะแนนเต็ม 10 คะแนน)
ปัญหาที่พบ
1) ประชาชนส่วนใหญ่ละเลยที่จะน้อมนำแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปปฏิบัติ
มีผลทำให้เกิดหนี้สินทั้งในระบบ และนอกระบบ รวมทั้งขาดวินัยในการใช้จ่ายเงิน
2) ขาดงบประมาณสนับสนุนกิจกรรมที่เกี่ยวข้อง
เช่น การจัดทำป้ายประชาสัมพันธ์หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง การปรับปรุงภูมิทัศน์ภายในหมู่บ้าน
3) หมู่บ้านต้นแบบ
เป็นหมู่บ้านขนาดใหญ่ มีครัวเรือนจำนวนมาก ทำให้การพัฒนาหมู่บ้าน
ไม่ครอบคลุม
เนื่องจากมีกลุ่มเป้าหมายในการพัฒนาเพียงกลุ่มเดียว
4) ผู้นำ
แกนนำกลุ่ม/องค์กร ขาดความมั่นใจในการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ
2
แนวทางการแก้ไขปัญหา
1)
ส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ กระตุ้นความคิดและสร้างจิตสำนึก
เพื่อเพิ่มขีดความสามารถของผู้นำ อาสาสมัคร กลุ่ม/องค์กรประชาชน
ให้ตระหนักถึงความสำคัญของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
๒) ส่งเสริมการใช้เวทีประชาคมและแผนพัฒนาหมู่บ้าน
เป็นเครื่องมือในการสนับสนุนโครงการ/กิจกรรมในการพัฒนาและแก้ไขปัญหาภายในหมู่บ้าน
3) สร้างความรู้
ความเข้าใจการจัดทำบัญชีครัวเรือน โดยการเชิญครูบัญชี
และบุคคลที่จัดทำบัญชีครัวเรือนเป็นประจำแลกเปลี่ยนประสบการณ์ร่วมกัน
เพื่อสร้างแรงจูงใจให้กับครัวเรือน และขยายผลสู่ครัวเรือนข้างเคียง ในสัดส่วน 1:5 ครัวเรือน
4)
ส่งเสริม/สนับสนุนการบริหารจัดการขยะในหมู่บ้าน โดยนำสิ่งของเหลือใช้ เช่น
ยางรถยนต์ เศษไม้จากบ้านเก่า ปีกไม้ ไปเป็นส่วนประกอบในการปรับปรุงภูมิทัศน์ภายในหมู่บ้าน
และมีการคัดแยกขยะก่อนทิ้ง
5)
ส่งเสริมการนำจิตอาสาร่วมกันปรับปรุงภูมิทัศน์ภายในหมู่บ้าน
โดยไม่ใช้งบประมาณของทางราชการ
6)
จัดตั้งคุ้มบ้าน โดยคณะกรรมการหมู่บ้าน (กม.) ร่วมกับอาสาสมัครสาธารณสุข
(อสม.) ร่วมกันบริหารจัดการ เพื่อสร้างการรับรู้ที่สะดวก รวดเร็ว และครอบคลุมทุกครัวเรือนในหมู่บ้าน
7) เสริมสร้างแรงจูงใจให้หมู่บ้าน/ครัวเรือนเป้าหมาย
โดยการยกย่องเชิดชูเกียรติ และให้รางวัล
8) ดำเนินการประเมิน 4 ด้าน 23
ตัวชี้วัดของกระทรวงมหาดไทย และประเมินความสุขมวลรวมของหมู่บ้าน
(Gross
Village Happiness : GVH) 6 องค์ประกอบ 22 ตัวชี้วัด ทั้งก่อนและหลังการดำเนินงาน
เพื่อเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลง
9)
ขยายผลหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบให้ครอบคลุมทุกหมู่บ้านในตำบล
10)
ส่งเสริมให้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านเศรษฐกิจพอเพียง และเป็นต้นแบบการน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้จนเป็นวิถีชีวิต
(Way
of life) ครบทุกหมู่บ้านในตำบล
11)
ประชาสัมพันธ์ความก้าวหน้าของการขับเคลื่อนหมู่บ้าน/ครัวเรือน และนำเสนอผลสำเร็จของการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ
ผ่านช่องทางต่างๆ เช่น Website Facebook Line
และในการประชุมทุกระดับ
12)
จัดทำเป็นชุดความรู้ สำหรับถ่ายทอดและเป็นแหล่งเรียนรู้
เพื่อการขยายผลในฐานะหมู่บ้านต้นแบบ
6. ประโยชน์ขององค์ความรู้ (อธิบายโดยละเอียด) (คะแนนเต็ม 15 คะแนน)
6.1 กระบวนการขับเคลื่อนงานสอดคล้องกับกับวิสัยทัศน์
และภารกิจของกรมการพัฒนาชุมชน
6.2
สามารถแปลงแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงไปสู่การปฏิบัติได้อย่างเป็นรูปธรรม
6.3 ใช้หลักการทำงานเชิงบูรณาการและการมีส่วนร่วม
โดยเน้นคนเป็นศูนย์กลางการพัฒนา
6.4
สามารถสร้างแรงจูงใจ พัฒนาทัศนคติ
และพัฒนาทักษะในการดำรงชีวิตที่เป็นรูปธรรม ทั้งเชิงปริมาณ
และคุณภาพ
6.5
ประชาชนสามารถน้อมนำแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงไปประพฤติ ปฏิบัติจนเป็นวิถีชีวิตและเป็นที่ประจักษ์ได้
3
7. เทคนิคในการปฏิบัติงาน (อธิบายโดยละเอียด) (คะแนนเต็ม 25 คะแนน)
การขับเคลื่อนหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง โดยใช้หลักการสร้างชุมชนเข้มแข็ง
3 ด้าน 13 ตัวชี้วัด
7.1 ด้านความมั่นคง คือ
ชุมชนพึ่งตนเองได้ มี 4 ตัวชี้วัด
1) มีการจัดทำบัญชีครัวเรือน
2) มีการจัดทำแผนชุมชน
3)
มีระบบและการบริหารจัดการขยะ
4)
มีการนำจิตอาสาทำความดีด้วยหัวใจทำกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง
7.2 ด้านความมั่งคั่ง คือ เศรษฐกิจฐานรากมั่นคง
มี 4 ตัวชี้วัด
1)
ส่งเสริมและสร้างสัมมาชีพชุมชน ให้ครัวเรือนมีอาชีพและมีรายได้เพิ่มขึ้น
2)
ส่งเสริมให้ครัวเรือนมีการออมทรัพย์
3) สร้างความตระหนักความมีวินัยทางการเงิน
ทำให้สามารถบริหารจัดการหนี้ครัวเรือน
แบบค่อยเป็น
ค่อยไป
4) ส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชน
โดยใช้ทุนในชุมชน เช่น วัฒนธรรม ประเพณี วิถีชีวิต และผลิตภัณฑ์ชุมชน
7.3 ด้านความยั่งยืน คือ
ชุมชนมีความสุขมวลรวมเพิ่มขึ้น มี 5 ตัวชี้วัด
1)
ส่งเสริม/สนับสนุนให้มีกองทุนสวัสดิการ
2) ชุมชนปลอดอบายมุข
โดยจัดตั้งอาสาขับเคลื่อน 3 ไม่ 2 มี
3)
ส่งเสริมการจัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชน
4) มีสุขภาวะชุมชนที่ดี มีมาตรฐาน
5)
ผู้สูงอายุได้รับการดูแลจากครัวเรือน/ชุมชนอย่างดี ตามมาตรฐานที่ทางราชการ และสากลยอมรับ
การขับเคลื่อนหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงสู่ความมั่นคง
มั่งคั่ง ยั่งยืน ตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ตามกิจกรรมการสร้างชุมชนเข้มแข็ง
3 ด้าน 13 ตัวชี้วัด อย่างเป็นรูปธรรม โดยใช้หลักการและกระบวน
การพัฒนาชุมชน เป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อนจนประสบผลสำเร็จ และสามารถสนับสนุนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี
ทำให้ประเทศไทยมีความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน
เป็นประเทศที่พัฒนา ด้วยการพัฒนาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงได้
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น