KM พช.คอนหวัน

๑. ชื่อองค์ความรู้          การขับเคลื่อนหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง

๒. ชื่อเจ้าของความรู้    นางอรัญญา  คำไพเราะ                                                    

                              ตำแหน่ง  นักวิชาการพัฒนาชุมชนชำนาญการ

    สถานที่ติดต่อ/สังกัด      สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอโกรกพระ  จังหวัดนครสวรรค์

๓. หมวดองค์ความรู้ที่บ่งชี้

                 -  การประกอบอาชีพหลักของประชาชนส่วนใหญ่ คืออาชีพทางด้านเกษตรกรรม แต่ในสถานการณ์ปัจจุบัน เกษตรกรมีภาวะความเสี่ยงในหลายๆด้าน ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องราคาผลผลิตตกต่ำ การเกิดโรคระบาด การขาดรายได้ หลังฤดูการผลิต และยังมีการรวมตัวกันเป็นกลุ่มอาชีพค่อนข้างน้อย ทำให้ประชาชนต้องไปประกอบอาชีพต่างถิ่น เพื่อให้ มีรายได้มาใช้จ่ายให้เพียงพอในครัวเรือน ดังนั้น เพื่อเป็นการเพิ่มรายได้ให้แก่ชุมชนนโยบายรัฐบาล จึงมุ่งเน้นการยกระดับ เศรษฐกิจฐานราก เพื่อให้คนในชุมชนมีการสร้างงาน สร้างอาชีพ และสร้างรายได้ ภายในชุมชน จึงเป็นที่มาของการ

ส่งเสริมการสร้างสัมมาชีพในชุมชน ภายใต้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อสร้างรายได้ที่ส่งผลให้เศรษฐกิจฐานรากเติบโตไปได้อย่างมีคุณภาพต่อไป โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนส่งเสริมสัมมาชีพชุมชน ด้วยหลักการ “พึ่งตนเอง”

                 -  เศรษฐกิจพอเพียงเป็นเศรษฐกิจที่พอเพียงกับตัวเอง ทำให้อยู่ได้ ไม่ต้องเดือดร้อน  มีสิ่งจำเป็นที่ทำได้โดยตัวเองไม่ต้องแข่งขันกับใคร และมีเหลือเพื่อช่วยเหลือผู้ที่ไม่มี อันนำไปสู่การแลกเปลี่ยนในชุมชน   และขยายไปจนสามารถที่จะเป็นสินค้าส่งออก   เศรษฐกิจพอเพียงเป็นเศรษฐกิจระบบเปิดที่เริ่มจากตนเอง และความร่วมมือ วิธีการเช่นนี้จะดึงศักยภาพของประชากรออกมาสร้างความเข้มแข็งของครอบครัว ซึ่งมีความผู้พันกับ “จิตวิญญาณ” คือ “คุณค่า” มากกว่า “มูลค่า”  ประการที่สำคัญของเศรษฐกิจพอเพียง

๑)      พอมีพอกิน ปลูกพืชสวนครัวไว้กินเองบ้าง ปลูกไม้ผลไว้หลังบ้าน ๒-๓ ต้น พอที่จะมีไว้กินเอง

ในครัวเรือน เหลือจึงขายไป

๒)      พออยู่พอใช้ ทำให้บ้านน่าอยู่ ปราศจากสารเคมี กลิ่นเหม็น ใช้แต่ของที่เป็นธรรมชาติ 

๓)      พออกพอใจ เราต้องรู้จักพอ รู้จักประมาณตน ไม่ใคร่อยากใคร่มีเช่นผู้อื่น เพราะเราจะหลงติด

กับวัตถุ ปัญญาจะไม่เกิด ดังเช่นพระบรมราโชวาทฯ  ที่บอกว่า  “การจะเป็นเสือนั้นมันไม่สำคัญ สำคัญอยู่ที่เราพอ    อยู่พอกิน  และมีเศรษฐกิจการเป็นอยู่แบบพอมีพอกิน แบบพอมีพอกิน  หมายความว่า อุ้มชูตัวเองได้ ให้มีพอเพียง   กับตัวเอง”  และ  “เศรษฐกิจพอเพียง”  จะสำเร็จได้ด้วย  “ความพอดีของตน”

                -  การพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง  คือ  การจัดการพัฒนาหมู่บ้านหรือชุมชน ประชาชนให้มีวิถี   ชีวิตเศรษฐกิจพอเพียง และอยู่ดีมีสุข  ด้วยการน้อมนำปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ของพระบาทสมเด็จพระเจ้า     อยู่หัว  มาเป็นแนวทางในการดำเนินงาน    โดยเน้นประชาชนเป็นศูนย์กลางการพัฒนาในการเสริมสร้างชุมชนให้เข้มแข็ง  การพัฒนาชนบทโดยนำแนวการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริมาใช้เพื่อเป็นตัวแบบหรือแนวทางให้    กับหน่วยงาน  หมู่บ้านหรือชุมชน ประชาชน นำไปปรับใช้ให้เหมาะสมกับการดำเนินงานในพื้นที่ ด้วยการประสาน   พลังระหว่างภาคีการพัฒนาในระดับต่าง ๆ 

๒                

๔. เทคนิคและแนวทางการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง           

๑.      ร่วมคิดวิเคราะห์ –สังเคราะห์ปัญหาของชุมชนโดยใช้ข้อมูล จปฐ. ,กชช.2 ค. ,ข้อมูลอื่นๆที่เกี่ยวข้อง และ สภาพปัจจุบัน หาปัญหา สาเหตุ แนวทางแก้ไขปัญหา

๒.       ร่วมวางแผนที่เหมาะสมและสอดคล้องกับวิถีชีวิต โดยยึดแผนชุมชนเป็นแนวทาง

๓.       ร่วมตัดสินใจดำเนินกิจกรรมตามแผนที่วางไว้ โดยการรวมกลุ่ม และทำกิจกรรมร่วมกัน เช่นการปรับภูมิ ทัศน์และสภาพแวดล้อมภายในครัวเรือนและชุมชน ,ส่งเสริมสนับสนุนปลูกผักสวนครัว ,ส่งเสริมสนับสนุนกา,ส่งเสริมสนับสนุนการปลูกผักปลอดสารพิษ , ส่งเสริมสนับสนุนการออมเงินกับกลุ่มออมทรัพย์ฯ ,ส่งเสริมกลุ่มฌาปนกิจหมู่บ้าน ,กองทุนหมู่บ้าน

๔.       ร่วมรับผลประโยชน์ ทุกคนในชุมชนมีความสุข อยู่อย่างพอเพียง ไม่เป็นหนี้นอกระบบ

๕.      ร่วมติดตามประเมินผลกิจกรรม สรุปผลการดำเนินงาน และขยายผลไปสู่หมู่บ้านอื่น กลเม็ดเคล็ดลับ “ให้ตัวอย่างที่ดี และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากครัวเรือนต้นแบบโดย”

๔. ที่มาและความสำคัญในการจัดทำองค์ความรู้

               เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง เกี่ยวกับหลักเศรษฐกิจพอเพียงให้ประชาชนทุกคนสามารถนำหลักปรัชญาฯ ไปประยุกต์ให้ได้อย่างเหมาะสม และปลูกฝังปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ในการดำรงชีวิตให้อยู่บนพื้นฐานของเศรษฐกิจพอเพียง ตลอดจนนำไปสู่การปรับแนวทางการพัฒนาให้อยู่บนพื้นฐานของเศรษฐกิจพอเพียงและนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน

๕. ปัญหาที่พบและแนวทางแก้ไขปัญหา
          การขาดความตระหนัก  การยึดติดกับสิ่งอานวยความสะดวก การติดอบายมุข บุคคลที่ติดอบายมุข การขาดความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง บุคคลที่ขาดความรู้ ความเข้าใจ ในเนื้อหา จะไม่สามารถประยุกต์หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการดาเนินชีวิตได้

แนวทางแก้ไขปัญหา

          การเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงผ่านสื่อต่างๆ การเผยแพร่ข้อมูลผ่านสื่อด้าน เนื้อหา กิจกรรม ศูนย์เรียนรู้ กลุ่มและบุคคลต้นแบบ จะช่วยให้บุคคลมีความรู้ ความเข้าใจ ในปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพิ่มมากขึ้น 

๗. เทคนิคและแนวทางการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง

                   (๑) เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชน ต้องศึกษาข้อมูลการดาเนินงานตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง ให้เกิดความเข้าใจที่ชัดเจน เพื่อจะได้นำไปดาเนินการในระดับพื้นที่ให้เกิดประสิทธิภาพและมีประสิทธิผล รวมทั้งกำหนดแผนการดาเนินกิจกรรม/โครงการให้ชัดเจน

                   (๒) กำหนดขั้นตอนการดำเนินงานพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ออกเป็น ๓ ขั้นตอน   

                      ๑)  การเรียนรู้ตนเอง และกำหนดการพัฒนาคุณภาพชีวิต

                      ๒)  กิจกรรมสาธิตการดำรงชีวิตแบบพอเพียง

                      ๓)  การจัดการความรู้การดำเนินการ และการเตรียมเป็นหมู่บ้านต้นแบบ